จุดเริ่มต้นของอาการใจอ่อน ในโลกของความสัมพันธ์
เคยไหม เมื่อเจอคำขอร้อง สมองมันสั่ง ให้พูดว่าได้เลย ทั้งที่จริงๆ ไม่อยากทำ พอวางสายหรือแยกตัวออกมา ความรู้สึกหนักอึ้ง ก็ลอยขึ้นมาจุกที่หน้าอก นี่ไม่ใช่แค่นิสัยดี แต่นักจิตวิทยาเรียกมันว่า "การตอบสนองแบบประจบประแจง" (Fawning) ซึ่งมันฝังรากอยู่ใน สมองส่วนลึก ของเรา แบบที่เราไม่เคยรู้ตัว
รู้จัก 4F เมื่อสู้ไม่ได้หนีไม่พ้น
เรามักจะเรียนรู้กันมาว่า เมื่อมนุษย์เจอภัยคุกคาม เราจะมี 3 ทางเลือก คือ สู้ (Fight), หนี (Flight), หรือหยุดนิ่ง (Freeze) แต่โลกจิตวิทยามีความลับที่สี่ นั่นคือการ ประจบประแจง (Fawn) ที่บัญญัติโดย พีท วอล์กเกอร์
อาการฟอว์นนิงประกอบด้วย:- เสนอตัวช่วยเหลือ ทั้งที่ไม่ได้ถูกขอ
- ลบล้างขอบเขตส่วนตัวทิ้ง เพื่อรักษาบรรยากาศให้สงบ
- เป็นคนเออออห่อหมก เพราะกลัวโดนเกลียด
- ระแวงความรู้สึกคนอื่น ตลอดเวลา
รากเหง้าจากวัยเด็ก ในบ้านที่ตึงเครียด
นี่ไม่ใช่กรรมพันธุ์ แต่มันคือบทเรียนจากวัยเด็ก ลองคิดถึงคนที่เติบโตมา ในครอบครัวที่อารมณ์แปรปรวน เด็กคนนั้นจะเรียนรู้อย่างรวดเร็วว่าทางที่ รอดพ้นความวุ่นวาย คือการ "อย่าสร้างปัญหา" ต้องช่วยเหลืองานบ้าน จนสุดท้าย สิทธิในการพูดว่าไม่หายไป และเมื่อเวลาผ่านไป นิสัยนี้ก็ติดตัวมาจนโต
ออกซิโทซินตัวร้าย ที่ทำให้เราปฏิเสธคนไม่เป็น
หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ พิสูจน์แล้วว่า กลไกนี้เกี่ยวพันกับฮอร์โมน ที่ชื่อว่า ออกซิโทซิน (Oxytocin) หรือฮอร์โมนแห่งความผูกพัน เมื่อเราเครียด เราจะพยายามทำตัวให้เป็นประโยชน์ แทนที่จะปฏิเสธ นี่คือวิธีรักษาตัวรอดแบบละมุน แต่ผลข้างเคียงคือเราจะ ขอบเขตส่วนตัว สูญเสียความสามารถในการตั้งขอบเขต
วิธีสร้างขอบเขตใหม่ เพื่อชีวิตที่สมดุล
การรู้เท่าทันการตอบสนองนี้ คือกุญแจสู่ความเป็นอิสระ เราต้องฝึกการตั้งขอบเขต ความสุภาพไม่ได้กำหนดว่า เราต้องลบตัวตนทิ้ง ลองให้ความสำคัญกับใจตัวเองก่อน แล้วคุณจะพบว่า มิตรภาพที่ยั่งยืน ไม่ได้มาจากการประจบประแจง อย่างแท้จริง